چرخه‌ای برای مدیریت کار

مقوله تعمیر و نگهداری (نت) تجهیزات یکی از پارامترهای اساسی و مهم در تولید واحدهای صنعتی به شمار می‌رود که نقشی اساسی در بهره‌وری و ارتقای سودآوری ایفا می‌کند، زیرا توقفات پیش‌بینی‌نشده در خطوط تولید هزینه‌های سنگینی را بر هر واحد صنعتی تحمیل می‌کنند و کاهش این توقفات به میزان قابل توجهی بر قدرت رقابت بنگاه‌های اقتصادی و تولیدی می‌افزاید. این مقوله در ایران از اهمیت دوچندانی برخوردار است. شرایط اقتصادی و نوسانات ارزی و نیز عامل تحریم‌ها موجب شده‌اند تا بسیاری از واحدهای صنعتی کشور با تنگناهایی در زمینه تامین قطعات و تجهیزات مورد نیاز خود مواجه شوند. با توجه به اهمیت مقوله تعمیر و نگهداری (نت)، شرکت فولاد  آذربایجان رویکردهای مختلفی را در زمینه پیاده‌سازی یک سیستم مناسب تعمیر و نگهداری (نت) و نیز بومی‌سازی قطعات مورد نیاز در دستور کار قرار داده است که نتیجه آن به‌وضوح در ارتقای شاخص‌های تولید و کاهش هزینه‌های این شرکت مشاهده می‌شود.

شرکت فولاد آذربایجان همواره استراتژی اساسی خود را بر مبنای حرکت در مسیر رسیدن به تعالی انتخاب کرده است. این شرکت همواره بر این باور بوده است که اولین قدم در ساختن یک برنامه مدیریت نگهداری و تعمیرات (نت) موفق، شناسایی و اولویت‌بندی حوزه‌های کلیدی است که باید در ابتدای این مسیر مورد توجه قرار گیرند. در همین راستا، بر اساس مطالعات صورت‌گرفته در واحد بهره‌برداری و طرح و توسعه این شرکت، اصلی‌ترین چالش‌های پیشِ‌روی شرکت فولاد آذربایجان در مسیر رسیدن به تعالی در مدیریت تعمیر و نگهداری عبارت‌اند از قبیل حجم زیاد توقف‌های برنامه‌ریزی‌نشده، طولانی بودن زمان درخواست تا زمان تعمیر، کوتاه بودن دوره عمر تجهیزات، برنامه‌ریزی غیرموثر و پایین بودن بهره‌وری نیروها، نبود رویکردهای منسجم در مدیریت دارایی‌ها، موثر نبودن شاخص‌های نگهداری و تعمیرات (نت)، استفاده از ابزارهای نامناسب و بهینه نبودن عملکرد تجهیزات. این چالش‌ها مستقیما بر بهره‌وری و راندمان نگهداری و تعمیرات و در نتیجه، اهداف کلان شرکت تاثیر می‌گذارند. برآوردها نشان می‌دهد که این تاثیرات منفی سالانه آسیبی حدودا 50 میلیارد دلاری به شرکت‌های تولیدی در جهان وارد می‌کند. شرکت فولاد آذربایجان نیز سالانه هزینه‌های قابل توجهی را به سبب توقف‌های پیش‌بینی‌نشده متحمل می‌شود.

می‌توان گفت که در شرکت فولاد آذربایجان، اولویت‌های سطح کلان تعیین‌کننده اهداف برنامه مدیریت نگهداری و تعمیرات (نت) هستند. مرسوم‌ترین اهداف این شرکت در زمینه مدیریت تعمیر و نگهداری عبارت‌اند از کاهش توقفات، افزایش طول عمر تجهیزات، بهینه‌سازی عملکرد سیستم، چابک کردن فرایند رسیدگی به درخواست کار، بهبود سیستم‌ها، برنامه‌ریزی و راندمان نیروها، افزایش دسترس‌پذیری تجهیزات، بهبود مدیریت عملکرد و بهینه‌سازی موجودی انبار. بر همین اساس، عوامل متعددی در موفقیت برنامه مدیریت نگهداری و تعمیرات (نت) نقش ایفا می‌کنند. چهار عامل کلیدی‌ای که پایه‌های یک برنامه نگهداری و تعمیرات موفق را می‌سازند شامل موارد زیرند:

  • تسهیل فرایندهای مدیریت کار؛

  • توانمندسازی از طریق ابرازهای تکنولوژیک؛

  • استفاده هوشمند از داده‌های تجهیزات؛

  • حرکت به سمت تعمیر و نگهداری و تعمیرات (نت) پیش‌کنشی.

تسهیل فرایندهای مدیریت کار

در شرکت فولاد آذربایجان، فرایند مدیریت کار قلب تمامی سیستم‌های مدیریت نگهداری و تعمیرات (نت) است. مدیریت کار یعنی اینکه چطور یک شرکت فعالیت‌های نگهداری و تعمیرات خودش را از مرحله درخواست کار تا اجرا و در آخر، ثبت داده‌ها و بازخورد، مدیریت می‌کند. عوامل بسیاری در روش فرایندهای مدیریت کار دخالت دارند؛ مثلا اندازه خط تولید یا پلنت و نیز تعداد نفرات گروه‌های تعمیراتی.

شرکت فولاد آذربایجان سیستم تعمیر و نگهداری (نت) خود را از سیستم کاغذی و سیستم صفحه گسترده به سیستم کامپیوتری پشتیبان ارتقا داده است که دسترسی لحظه‌ای به اطلاعات و تاریخچه تجهیزات را فراهم می‌کند. علاوه بر تاریخچه تجهیزات، لیست متریال مورد نیاز، نقشه‌ها و دستورالعمل‌ها نیز می‌توانند به هر دستورکار متصل شوند که در اجرای باکیفیت فعالیت تعمیراتی بسیار موثرند.

این شرکت، با به‌کارگیری استراتژی‌های مناسب برای مدیریت کار، علاوه بر ساده‌سازی فرایندهای نگهداری و تعمیرات (نت) ، بالاترین ارزش سازمانی را ایجاد کرده است. از طرف دیگر، مطالعات و تحقیقاتِ صورت‌گرفته نشان می‌دهند که ملاحظات بسیار زیادی در فرایند مدیریت کار وجود دارد که ممکن است این فرایند را بسیار پیچیده کند. شرکت فولاد آذربایجان، با اجرای مناسب مدیریت کار، به مزایای متعددی دست یافته است؛ از جمله بهبود کارایی نیروی کار، سهولت در زمان‌بندی، کم کردن زمان انجام کار، کاهش زمان توقف، افزایش مدت عمر تجهیزات، شتاب‌دهی به فرایند درخواست کار، بهبود وضعیت برنامه‌ریزی، افزایش دسترس‌پذیری تجهیزات، بهبود مدیریت عملکرد و بهینه شدن موجودی انبار.

بر همین اساس، می‌توان مدیریت کار را «انجام کار درست، به شیوه درست و در زمان درست» تعریف کرد که عناصر اصلی آن در قالب چرخه مدیریت کار در شکل 1 آورده شده است. تقریبا تمامی فعالیت‌های نگهداری و تعمیرات (نت)، چه پیشگیرانه، چه پیش‌بینانه و چه اضطراری، در این چرخه قابل مدیریت کردن است. شرکت فولاد آذربایجان پیاده‌سازی این چرخه را در دستور کار قرار داده است و در همین راستا، گام به گام در مسیر یک برنامه بلندمدت پیش می‌رود.

توانمندسازی از طریق ابزارهای تکنولوژیک

در یک واحد صنعتی و بنگاه اقتصادی، اجرای مناسب دستورالعمل‌های تعمیر و نگهداری (نت)  تاثیر قابل ملاحظه‌ای را بر راندمان تولید و بهره‌وری خطوط خواهد داشت. در سمت مقابل، بی‌توجهی به اجرای  دستورالعمل‌های تعمیر و نگهداری نتایج نامطلوبی را در حوزه افزایش هزینه‌های تولید و استهلاک نیروی انسانی خواهد داشت.

امروزه در حوزه مدیریت نگهداری و تعمیرات (نت)  واژه‌هایی نظیر «CMMS»، «EAM»، «APM» و «IOT» زیاد شنیده می‌شوند. این ابزارهای فناوری به شرکت‌ها کمک می‌کنند تا بتوانند به اهداف عملکردی خودشان در مدیریت نگهداری و تعمیرات (نت) دست یابند. شرکت‌ها با استفاده از این ابزارها توانسته‌اند شاهد افزایش بهره‌وری واحدهای عملیاتی، حداقل شدن زمان توقف و کاهش هزینه‌های بهره‌برداری و نگهداری و تعمیرات (نت) باشند.

گفتنی است که داشتن داده درست برای بهینه‌سازی عملکرد و کمک به تصمیم‌گیری های سخت تجاری برای یک سازمان بسیار حیاتی است. یکی از اولین چالش‌های شرکت‌ها برای ساختن یک سیستم مدیریت نگهداری و تعمیرات (نت) درست، جمع‌آوری داده‌های مرتبط با فعالیت‌های نگهداری و تعمیرات است. تاریخچه تجهیزات و دارایی‌های فیزیکی در طول فرایند تعمیرات و نگهداری (نت) می‌تواند مجموعه‌ای از  اطلاعات ارزشمند را برای شرکت ایجاد کند. برای مثال، دانستن اینکه یک تجهیز چه زمانی خریده شده و از چه زمانی در حال بهره‌برداری است، می‌تواند یک شاخص خوب باشد برای دانستن اینکه این تجهیز چه زمانی نیاز به تعمیر و یا تعویض دارد.

هر قدر جزئیات ثبت‌شده در دستورکارهای قبلی بیشتر باشد می‌توان تخمین دقیق‌تری از انجام دستورکارهای بعدی داشت و این برای افزایش بهره‌وری نیروهای نگهداری و تعمیرات (نت) بسیار اهمیت دارد. لیست متریال مورد نیاز، لیست مهارت‌های در دسترس در هفته آتی، نقشه‌ها و دستورالعمل‌هایی که باید به آن‌ها رجوع شود و پیش‌نیازها و هماهنگی‌هایی که برای انجام کار نیاز است نمونه‌هایی از داده‌هایی هستند که داشتن آن‌ها بسیار برای فرایند مدیریت نگهداری و تعمیرات (نت)  باارزش است. بعد از جمع‌آوری داده‌های مورد نیاز، باید اطمینان پیدا کنیم که تمام کسانی که در این فرایند به این داده‌ها نیاز دارند می‌توانند به آن‌ها دسترسی داشته باشند. این افراد می‌توانند از مدیر بهره‌برداری تا تکنسین تعمیرات را شامل شوند.

مجهز شدن به ابزارهای هوشمند در حوزه مدیریت نگهداری و تعمیرات و تحلیل‌های مرتبط با آن، بهبود تصمیم‌گیری، تسهیل فرایند نگهداری و تعمیرات و مدیریت بهتر دارایی‌ها و تجهیزات را به همراه خواهد داشت. ما توانسته‌ایم در این مدت کوتاه به این مهم برسیم که شامل موارد زیر است:

  • افزایش کارایی و بهره‌وری بیشتر؛

  • افزایش ایمنی کار و محصول؛

  • افزایش عمر دستگاه‌ها و تجهیزات؛

  • کاهش ساعات توقف دستگاه‌ها؛

  • جلوگیری از ضایعات (محصول، مواد اولیه، تجهیزات و قطعات)؛

  • کاهش مصرف قطعات یدکی؛

  • کاهش هزینه‌های بهره‌وری؛

  • امکان برنامه‌ریزی بهینه تولید؛

  • امکان پیش‌بینی میزان و زمان مصرف قطعات یدکی؛

  • تامین کیفیت مناسب محصول؛

  • امکان مصرف مجدد قطعات.

گفتنی است که شرایط تحریمی در سال‌های اخیر یکی از چالش‌های عملکرد مناسب تجهیزات و ماشین‌آلات در همه واحدهای صنعتی و معدنی بوده است. در همین راستا شرکت فولاد آذربایجان، برای مقابله با تحریم‌های موجود، جلسات منظمی با حضور فعال مسئولان شرکت برگزار کرد تا از آسیب‌های احتمالی جلوگیری شود. در حال حاضر نیز هماهنگی‌ها و همکاری‌های لازم در این خصوص با بخش‌های بهره‌برداری انجام شده است. از سوی دیگر، به منظور رویارویی با تحریم‌ها، با مراقبت بیشتر از واحدهای ساخت، سفارش‌ها و کنترل کیفی، برای ایجاد تغییرات متناسب و همسو با نیازمندی‌های جدید و بومی‌سازی تجهیزات در راستای تسهیل و روان کردن امور، به صورت جدی تلاش می‌شود. واضح‌تر از آن، سعی می‌شود که هماهنگی مضاعفی با شرایط و تغییرات محیطی صورت گیرد، البته با این دیدگاه که باید همواره سعی بر مدیریت هوشمندانه هزینه‌ها داشت.

در پایان باید گفت که چالش‌های مدیریت نگهداری و تعمیرات (نت) در تمام شرکت‌ها یکسان است، اما هر شرکتی باید اهداف و اولویت‌های نگهداری و تعمیرات خودش را تعیین کند و بر اساس آن، به تبیین و پیاده‌سازی برنامه نگهداری و تعمیرات شرکت بپردازد. برای موفقیت در مدیریت نگهداری و تعمیرات (نت)  نمی‌توان یک نسخه واحد را توصیه کرد، زیرا بسته به نوع صنعت و شرایط هر شرکت، عوامل موفقیت در این زمینه می‌تواند متفاوت باشد. این عوامل می‌توانند مزایای بنیادینی نظیر کاهش توقف‌های برنامه‌ریزی‌نشده، افزایش بهره‌وری نیروهای کار، افزایش عمر تجهیزات و کاهش هزینه‌های نگهداری و تعمیرات را به همراه داشته باشد.

136-Mr Mahmoodi-Foolad Azarbaijan

منبع : اخبار فلزات