کشمکش دولت و مجلس بر سر ساماندهی بازار محصولات فولادی

  • تاریخ انتشار : 1399/08/08
  • نظرات : دیدگاه‌ها برای کشمکش دولت و مجلس بر سر ساماندهی بازار محصولات فولادی بسته هستند

قیمت گذاری دستوری فولاد و تعیین سقف رقابت برای محصولات فولادی در بازار بورس کالا، بار دیگر عامل کشمکش بین دولت، مجلس، بازار بورس و سهامداران شده است. تکرار تجربه تلخ قیمت گذاری صنعت فولاد در پاییز ۹۹، در حالی است که سال ۹۷ نیز دخالت دولت در این بازار و تاکید بر قیمت گذاری دستوری فولاد و محصولات پتروشیمی مدت ها فضای بازار را ملتهب کرده بود. به گفته کارشناسان، تعیین قیمت های دستوری در صنعت فولاد در کنار تدوین قوانین و مقررات ناکارآمد دولتی، نامتوازن بودن زنجیره تولید و عرضه، نوسانات نرخ ارز و بازار بورس، از چالش های اساسی بازار فولاد است که به دلیل کاربرد گسترده آن در سایر حوزه های صنعتی، به سرعت بر کالاها و محصولات صنعتی دیگر نیز تاثیر می گذارد و مانعی بر سر راه جهش تولید، آن هم در سالی که به این عنوان، نامیده شده، خواهد بود.

با این حال، هر چند مسئولان وزارت صنعت، معدن و تجارت با هدف کنترل قیمت ‌ها، در پی مسیری برای ورود به فرایند قیمت ‌گذاری فولاد بودند، اما در جلسه مشترک دولت و مجلس، لغو قیمت گذاری دستوری فولاد در بورس کالا و عرضه حداکثری مصنوعات فولادی مورد تاکید قرار گرفت تا جلوی مداخله وزارت صمت گرفته شود. در حالی که کشور به شدت با کاهش ارزش ریال مواجه است، ورود دولت به این عرصه، شکاف قیمتی گسترده ای را بین بازارهای داخلی و جهانی ایجاد کرد و انگیزه ها برای افزایش صادرات و در نتیجه کاهش عرضه، در داخل گسترش یافت. نتیجه سیاست ها و قوانین وضع شده توسط دولت در حوزه بورس و گمرک، نشان می دهد این تصمیمات، که در جهت ثبات قیمت ها و کنترل بازار فولاد اتخاذ شده، قیمت محصولات فولادی را به بیش از دو برابر قیمت‌ های جهانی رسانده است!

تاثیر تولید، مصرف و صادرات فولاد بر قیمت گذاری

بر اساس گزارش کمیسیون صنایع و معادن مجلس، اختلاف قیمت بین بازار آزاد و بورس، عدم شفافیت در بخش عمده بازار، عدم پیگیری اجرای مصوبات مراجع تصمیم گیر، سهمیه بندی اشتباه در سامانه‌ های وزارت صمت از جمله بهین یاب و عدم برخورد با تخلفات، از مهم ترین دلایل نابسامانی بازار فولاد در شرایط کنونی است. همچنین بررسی شاخص های کلان اقتصادی مانند میزان تولید، مصرف و صادرات در حوزه فولاد می تواند تحلیل واقع بینانه ای در خصوص نتایج دخالت دولت و قیمت گذاری دستوری آن در این عرصه ارائه کند. بر این اساس، هدف گذاری برنامه جامع فولاد طبق سند چشم انداز ۱۴۰۴، تولید ۵۵ میلیون تن فولاد است. طبق گزارش آماری منتشر شده صنعت فولاد کشور در سال ۹۸، از سوی انجمن تولیدکنندگان فولاد، میزان تولید فولاد میانی ایران در سال گذشته، بیش از ۲۷ میلیون و ۲۰۰ هزار تن بوده است. بنابراین برای تحقق اهداف سند چشم انداز در حوزه فولاد، میزان تولید تا پنج سال آینده، باید به دو برابر افزایش یابد. ضمنا طبق همین گزارش، مجموع صادرات فولاد ایران (فولاد میانی و محصولات فولادی) در سال ۹۸، حدود ۱۰ میلیون و ۴۰۰ هزار تن بوده است.

همچنین تازه ترین گزارش کمیسیون صنایع و معادن مجلس در هفته نخست آبان ماه امسال (۹۹) و آمار و ارقام ارائه شده در حوزه صنعت فولاد، نشان می دهد میزان مصرف واقعی فولاد در سال ۹۸، طبق برآوردهای غیررسمی، ۱۲ تا ۱۴ میلیون تن، اما مصرف ظاهری آن، حدود ۱۵ تا ۱۶ میلیون تن است و پیش بینی می شود در سال جاری نیز مصرف فولاد، از این میزان، فراتر نرود. البته گزارش آماری انجمن تولید کنندگان فولاد، مجموع مصرف ظاهری فولاد میانی کشور در سال ۹۸ را بیش از ۲۰ میلیون و ۳۰۰ هزار تن اعلام کرده که با گزارش مجلس، متفاوت است. در مجموع، بررسی میزان تولید، مصرف و صادرات فولاد کشور بیانگر این است که از مجموع تقریبی ۲۷ میلیون تن تولید فولاد، حدود ۶۰ درصد در داخل، مصرف می شود و حدود ۴۰ درصد این محصولات، صادر می شود.

منبع: مرکز آهن

مورخ: 99/08/08