ایمنی و بهداشت

رعایت استاندارد و مقررات ایمنی، بهداشت و محیط زیست، یکی از مهمترین مسائلی است که هر فرد در هر سطحی در محیط کار و زندگی باید بدان توجه نماید و غفلت از آن بعضاً صدمات و ضایعات جبران ناپذیری را موجب خواهد شد و چه ‌بسا زندگی فرد و حتی همکاران او را به خطر می اندازد و آسیب های فراوانی را نیز به محیط زیست وارد می سازد که خود جای تأمل بسیار است.

نکته‌ای که هیچگاه نباید مورد غفلت قرار گیرد اینست که خطر همواره در کمین ماست. بنابراین همواره باید به فکر کاهش آسیب‌های ناشی از خطرات احتمالی باشیم.

 

 

این سخن بدین معناست که حتی اگر ما تمام احتیاطات لازم را بکار ببندیم بازهم ممکن است از ناحیه مسائلی که دور از ذهن ماست یا بخاطر اشتباه و سهل‌انگاری دیگران با خطراتی مواجه شویم.

حال اگر می خواهیم خود و دیگران را از گزند این خطرات در امان نگه داریم یا آثار آنها را به حداقل کاهش دهیم باید تمهیداتی را فراهم نماییم.

نخستین مسئله‌ای که باید بدان توجه کنیم تفکر صحیح و منطقی و برخورد درست در پیشگیری از خطر است.

باید بخاطر داشته باشیم که بروز استرس بیش از حد و رفتارهای وسواسی بخاطر ترس از این موضوع که همواره خطراتی هستند که در کمین ما می باشند نه تنها کمکی به حل مشکل نخواهد کرد بلکه کارآیی فرد را پایین تر هم می‌آورد و تجربه نشان داده است که اینگونه برخوردها و رفتارها هرگاه مشکل جدیدی را ایجاد ننمایند بطور یقین مشکلات موجود را نیز حل نخواهند کرد.

دومین مرحله، شناسایی محیط اطراف (کار، زندگی، تحصیل، تفریح) و خطراتی است که می‌توانند ما را غافلگیر نمایند.

بطور مسلم هرگاه خطرات را قبل از وقوع، پیش‌بینی نموده و آمادگی لازم ذهنی و عملی را در مقابل آنها کسب نماییم علاوه بر کاهش امکان وقوع آنها، نحوه برخورد ما با موارد خطر بسیار مؤثرتر خواهد بود.

در غیر اینصورت غافلگیر خواهیم شد که این امر امکان بروز عکس‌العمل مناسب را از ما سلب و آسیبهای ناشی از حوادث را بسیار افزایش می‌دهد.

این مطلب به این معناست که مثلاً اگر به آزمایشگاه شیمی وارد می‌شویم باید بدانیم که در آن احتمال انفجار، آتش سوزی، استنشاق گازها و بخارات سمی و غیره همواره وجود دارد و از اینرو همیشه باید نکات ایمنی لازم را مد نظر و به هشدارهای ایمنی توجه داشته باشیم مرحله سوم که همراه با مرحله دوم و در تکمیل آن مطرح می‌گردد شناسایی ابزار مقابله با خطر و فرار از خطر است.

 

 

یعنی قبل از بروز خطر باید آموزشهای لازم را دریافت کرده و پاسخ چنین سؤالاتی را آموخته باشیم که محل کپسولهای آتش نشانی کجاست؟

در هنگام خطر باید از کجا کمک خواست؟ درب و پلکان اضطراری کجاست؟ روش استفاده از کپسول آتش نشانی چگونه است؟ یا اگر خطر از ناحیه یک ماده شیمیایی خاص میباشد، آن ماده کجاست؟ نکته چهارم این است که رفتارهای خود و طرز قرار گیری وسایل و نگهداری مواد را بنحوی تغییر دهیم که امکان بروز خطر را به حداقل کاهش دهد.

مثلاً قبل از انداختن چوب کبریت افروخته به سطل زباله از خاموشی کامل شعله پنهان آن اطمینان حاصل نماییم، وسایل با ارتفاع زیاد را که تعادل پایداری ندارند در نزدیکی محل کار و خواب و نشستن قرار ندهیم، تابلوهای سنگین را که احتمال سقوط آنها وجود دارد به دیوار نصب نکنیم، مواد شیمیایی ناسازگار را در کنار هم انبار نکنیم، مسیر تردد افراد را از وجود اشیای مزاحم خالی کنیم و نکات دیگری از این دست که همگی باعث خواهند شد که موارد بروز خطر به حداقل رسیده و در صورت بروز خطر تلفات و آسیبهای ناشی از آن کاهش یابد.

در راستای اهداف فوق و رسیدن به دید منطقی و فراگیر در زمینه ایمنی، بهداشت و محیط‌زیست، صنایع به دلیل پیوستگی و در هم تنیدگی این مقوله‌ها، نظامی واحد به نام HSE را پیشنهاد نمودند، HSE از سه کلمه بهداشت(Health) ایمنی (Safety) و محیط زیست(Environment) می‌باشد و به جرأت می‌توان گفت اهمیت و جایگاه HSE در صنایع، دیگر بر کسی پوشیده نیست.

توجه روز افزون مؤسسات و واحدهای صنعتی به مباحث مرتبط، مشهود شدن کارایی و اثربخشی نظام‌های مدیریتی مبتنی بر HSE، گسترش روزافزون قوانین ملی و بین المللی در رابطه با رعایت مباحث بهداشت، ایمنی و علی الخصوص زیست محیطی همه و همه جایگاه HSE را به عنوان یکی از ارکان واحدهای عملیاتی و سازمانی بر همگان آشکار نموده است.